Jeszcze dwadzieścia lat temu były tu zasieki i żelazna kurtyna, dziś nad Dunajem wyrasta transgraniczna metropolia. Centrum Bratysławy leży tak blisko granicy z Austrią i Węgrami, że miasto rozrasta się również na terytorium sąsiednich krajów. W austriackich wioskach nieruchomości są tańsze, a dojazd do pracy do centrum słowackiej stolicy jest często łatwiejszy, niż przedzieranie się przez miasto z jego północnych i zachodnich obrzeży. Kolonizacja zagranicznych przedmieść Bratysławy całkowicie wywróciła dotychczasowe rozumienie pojęć „zagranica”, „emigracja” i „współpraca transgraniczna” – uważają mieszkańcy słowacko-węgiersko-austriackiego pogranicza.

Czy alternatywą dla zbiurokratyzowanego państwa ma być zbiurokratyzowane społeczeństwo? Analizując styl funkcjonowania tzw. NGO-sów, które zawłaszczyły dla siebie przestrzeń publiczną, odpowiedź nasuwa się sama. W dzisiejszej Polsce nie ma już miejsca dla autentycznie bezinteresownej działalności społecznej, bo wszystko sprowadza się do grantów, pieniędzy, dofinansowania i mądrze brzmiącego języka unijnej nowomowy.

Austria jest krajem na tyle bliskim geograficznie i powiązanym historycznie z Polską, że większości z nas wydaje się, że wiemy o niej wszystko. Nawet, jeśli w Austrii nie byliśmy, lub nasz kontakt z tym krajem ograniczył się do szusowania po alpejskich stokach. Jak Polacy postrzegają Austrię i Austriaków? Można się zdziwić, jak bardzo polskie wyobrażenia o ojczyźnie Mozarta różnią się od tego, jaką jest Austria w rzeczywistości.

Ani się obejrzeliśmy, a pierwszego maja minęło siedem lat od historycznego poszerzenia Unii Europejskiej o kraje Europy Środkowej, w tym Polskę i Słowację. Siódma rocznica z reguły nie jest okazją dla hucznych obchodów i podsumowań, ale tym razem jest inaczej. Od pierwszego maja 2011 znikła właściwie ostatnia bariera, która dzieliła obywateli UE na „lepszych i gorszych” – od tego czasu możemy bez przeszkód pracować w Niemczech i Austrii, czyli w najbliższych nam i jednych z najzamożniejszych krajów Europy Zachodniej.